Sahalar büyüyor dünya ısınıyor

<p>Ülkede yaşanan vahşi madencilik nedeniyle gözler metalik madeni işletmelerine çevrilse de iklim krizini tetikleyen, ormanları, sulak alanları yok eden kömür madeni projeleri de büyümeye devam ediyor. Karbon net sıfır hedefi koyan, İklim Zirvesi'ne ev sahipliği yapmaya hazırlanan AKP iktidarının fosil yakıtlara verdiği teşvikler ve izinler iklim kriziyle mücadelede samimi olmadığını gösteriyor.</p>
<p>Kömür Madenleri Veri Tabanı Çalışması, ülkede yerli kömürle çalışan termik santral yatırımlarının yavaşlamasına rağmen, sermayeye yönelik teşviklerin arttığını, mevcut sahalarının genişlediği ve yeni ocakların hâlâ açılmaya devam ettiğini ortaya koydu. Yeni projeler, mera ve tarım alanları üzerindeki baskıyı, su varlıkları üzerinde kirlenme risklerini artırdı. Hülya Çeşmeci Cengiz tarafından hazırlanan Can Europe tarafından yayımlanan rapora göre, 1 Ağustos 2021-31 Ekim 2025 döneminde 31 ilde toplam 123 kömür madeni projesi için ÇED duyurusu yapıldı. Araştırma boyunca, projeler bir bir onaylanırken ÇED olumsuz kararı verilen dosya olmadı. En fazla ÇED başvurusu yapılan iller sırasıyla Tekirdağ (20), Edirne (17), Şırnak (16) ve Kütahya (9) oldu. ÇED süreci başlayan projelerin toplam ruhsat alanı 161 bin 106 hektar olup bu alan yaklaşık 226 bin futbol sahasına karşılık geliyor, projelerin ÇED’e tabi alanı ise 24 bin 13 hektar büyüklüğünde. ÇED başvurusu yapılan projeler kapsamında 119 milyon 893 bin 870 ton linyit, taşkömürü ve/veya asfaltit üretimi planlanıyor.</p>

<h2>KONYA’NIN BİR BUÇUK KATI</h2>
<p>Aynı dönemde MAPEG tarafından IV. ve II. grup kapsamında toplam 7 bin 71 ruhsat ihalesi yapıldı. İhale edilen ruhsat alanlarının toplam büyüklüğü yaklaşık 887 bin 770 futbol sahası büyüklüğünde ve Konya yüzölçümünün yaklaşık 1,5 katı. 10 ilde 17 kamulaştırma kararı alındı, 790 hektardan fazla alan kamulaştırıldı. Mevcut maden işletmelerinin genişlemesi ve yeni maden projeleri özellikle Edirne, Tekirdağ, Şırnak ve Kütahya bölgelerinde yoğunlaştı. Raporda, ülkedeki kömür bazlı elektrik üretiminin toplam karbon emisyonlarının yaklaşık yüzde 20-25'ini oluşturduğu hatırlatıldı. Elektrik üretiminde kömürün payı yüzde 30 civarında seyrederken Çanakkale Çan ve Maraş-Elbistan’daki santrallar dışında yeni planlanan kömürlü santral bulunmuyor. Kömür madeni projeleri çoğunlukla ormanları, tarım arazilerini ve su kaynaklarını tehdit ederken göçe de neden oluyor. Kömürlü santralların uzun süredir çalıştığı bölgelerde tarım ve hayvancılık yapılamıyor, büyük bir hava kirliliği yaşanıyor.</p>