<p>Avrupa Komisyonu’nun Ortak Araştırma Merkezi (JRC) ile Uluslararası Enerji Ajansı’nın (IEA) birlikte hazırladığı “Tüm Dünya Ülkelerinin Sera Gazı Emisyonları (EDGAR) 2026” raporu, COP31’in yönetimini üstlenen Türkiye ile Avustralya’nın küresel emisyon sıralamasındaki yerini ortaya koydu.</p>
<p>Türkiye, 2025’te 610,8 milyon ton karbondioksit eşdeğeri sera gazı emisyonuyla en büyük emisyon kaynakları arasında 13’üncü sırada yer aldı. Avustralya ise 578,1 milyon tonla 14’üncü sıraya yerleşti. Türkiye’nin emisyonları 2024’e göre yüzde 4,2 artarken Avustralya’nın emisyonları yüzde 1,3 azaldı. </p>

<h2>EN HIZLI ARTIŞ</h2>
<p>EDGAR verilerine göre 2025’te dünya genelindeki sera gazı emisyonları, arazi kullanımı, arazi kullanım değişikliği ve ormancılık hariç tutulduğunda yüzde 0,7 artarak 54,1 gigaton karbondioksit eşdeğerine ulaştı ve yeni bir rekor kırdı. Rapor, COVID-19 pandemisi sırasında yaşanan geçici düşüşün ardından küresel emisyonların yükselmeye devam ettiğini ortaya koydu.</p>
<p>Türkiye’deki artış ise küresel ortalamanın altı katına ulaştı. Küresel emisyonların yüzde 1’inden fazlasından sorumlu 16 büyük emisyon kaynağı arasında Türkiye, yüzde 4,2 ile 2025’in en yüksek oransal artışını kaydetti. Türkiye’yi yüzde 2,7 ile Vietnam, yüzde 2,2 ile ABD, yüzde 1,9 ile Kanada, yüzde 1,7 ile İran, yüzde 1,3 ile Suudi Arabistan ve yüzde 1,2 ile Endonezya izledi.</p>
<p>Türkiye’nin kişi başına emisyonu da 2025’te 7,1 ton karbondioksit eşdeğeri olarak hesaplandı. Küresel ortalama 6,6 ton düzeyinde kaydedilirken Türkiye’nin 1990-2025 dönemindeki yıllık ortalama emisyon büyüme oranı ise yüzde 3 oldu.</p>
<h2>YÜZDE 62’DEN SORUMLU</h2>
<p>Çin, ABD, Hindistan, AB, Rusya ve Endonezya 2025’te dünyanın en büyük altı sera gazı emisyon kaynağı oldu. Altı ekonomi dünya nüfusunun yüzde 50,1’ini oluştururken küresel sera gazı emisyonlarının yüzde 62’sinden sorumlu oldu. ABD, 2024-2025 döneminde 131,5 milyon ton karbondioksit eşdeğeriyle en büyük mutlak emisyon artışını kaydetti. ABD’nin emisyonları yüzde 2,2 yükseldi. Çin’in emisyonları ise yalnızca yüzde 0,1 arttı. Hindistan, AB ve Rusya’da ise düşüş gerçekleşti.</p>
<p>En büyük 16 emisyon kaynağından altısı 2025’te bir önceki yıla göre emisyonlarını azalttı. Japonya’da yüzde 1,4, Avustralya’da yüzde 1,3, Brezilya’da yüzde 0,9, AB ve Hindistan’da yüzde 0,2, Rusya’da ise yüzde 0,1 düşüş kaydedildi. </p>
<h2>YATIRIMLAR SONLANDIRILMALI</h2>
<p>İklim Ağı, verilerin Türkiye’nin 2053 net sıfır hedefiyle mevcut emisyon eğilimi arasındaki açığı ortaya koyduğunu belirtti. “Avrupa Komisyonu’nun verileri, Türkiye’nin sera gazı emisyonlarını hızla artırdığını ortaya koyuyor” ifadeleri kullanılan açıklamada, “İklim Ağı olarak daha önce de vurguladığımız gibi, emisyonların bugün hâlâ artıyor olması, Türkiye’nin 2053 net sıfır hedefiyle uyumlu, gerçek bir emisyon azaltım politikasına acilen ihtiyaç duyduğunu gösteriyor” denildi.</p>
<p>Açıklamada, şunlar kaydedildi:</p>
<p><em>“Türkiye’nin COP31 Başkanlığı döneminde iklim liderliği iddiasının hakkını vermesinin yolu, fosil yakıtlara dayalı yatırımları sonlandırmaktan ve emisyonları bugünden itibaren azaltmaktan geçiyor. Kömürden çıkışın planlanması, fosil yakıt teşviklerinin kaldırılması, yenilenebilir enerjinin doğayı ve yöre sakinlerini koruyacak şekilde yaygınlaştırılması ve fosil yakıtlardan çıkıştan etkilenecek bölgeler için adil geçiş politikalarının hayata geçirilmesi gerekiyor. Türkiye, emisyonlarını artıran politikalarla iklim krizine dirençli bir toplum yaratamaz.”</em></p>